آشنایی با زوایای مختلف زندگی پیامبر اسلام(ص)

بخش دوم

دیگر وقایع سال چهارم

  1. غزوه بنی نضیر، غزوه ذات الرقاع و غزوه بدر الموعد
  2. سريه ابوسلمه و سریه عبدالله بن انیس
  3. میلاد امام حسین علیه السلام در سوم شعبان
  4. وفات فاطمه بنت اسد مادر حضرت علی (علیه السلام)
  5. نزول آیه تحریم شراب

سال پنجم هجرت ( سنة الاحزاب)

 

بی شک مهم ترین رویداد سال پنجم هجری، غزوه خندق یا خندق است. همچنین در این سال غزوه دومة الجندل ، غزوه بنی قریظه و سریه ابوعبیدة بن جراج نیز اتفاق افتاد.

 

سال ششم هجری (سنة الاستئناس)

تعداد سریه های سال ششم بسیار زیاد است. از غزوه هایی که در این سال اتفاق افتاد می توان به غزوه بنی لحیان، غزوه ذى قرد و غزوه بنی مصطلق اشاره کرد. ولی بی شک مهم ترین رویداد این سال صلح حدیبیه است که در قرآن در سوره فتح از آن به عنوان فتح المبین یاد می شود. همچنین در این سال رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) نامه هایی را به همراه سفیرانی به سمت کشورهای روم، ایران، مصر، عمان، یمن و بحرین فرستادند.

صلح حديبيه

رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) در ذی القعده این سال به قصد عمره بی آن که جنگی در نظر داشته باشد، آهنگ مکه کرد. قریش که دیگر از رویارویی با مسلمانان خسته شده بود، با فرستادن سفرایی صلحی را با رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) در منطقه حدیبیه امضا کرد.

مفاد صلح حدیبیه

  1. به مدت ده سال صلحی بین دو طرف برقرار شود و جنگی در کار نباشد.
  2. مسلمانان هر که را که بی اجازه قریش به مدینه آمد به نزد قریش پس بفرستند.
  3. اگر کسی از مسلمانان به نزد قریش رفت، قریش او را پس نخواهد فرستاد.
  4. هر دو طرف با هر قبیله ای که می خواهند، مختار به هم پیمانی اند
  5. سپاه اسلام امسال را به مدینه باز می گردد و سال بعد برای سه روز می تواند به مکه بیاید.

همچنین قبل از امضای صلح نامه، پیامبر از مسلمانان در کنار درختی بیعت گرفت که در صورت بروز جنگ میان آنها و قریش، از پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) دفاع کنند. این بیعت به بیعت رضوان یا بیعت شجره معروف است.

دعوت پادشاهان کشورهای مجاور به اسلام

پس از صلح حدیبیه و کنار رفتن قریش به عنوان جدی تری خطر برای اسلام، رسول خدا (صلی الله علیه و آله) فرصت پیدا کردند تا کارهای دیگری را از جمله جهانی کردن رسالتشان انجام دهند به همین دلیل نامه هایی را به سران قدرت های آن زمان یعنی روم و ایران و کشورهای تابعه اینان فرستادند و آنها را به اسلام دعوت کردند.

سال هفتم هجری

در این سال نیز سریه های سال هفتم هجری زیادی اتفاق افتاد. همچنین در ذی القعده این سال حج عمره ای که در سال گذشته محقق نشده بود، انجام شد عمرة القضاء معروف است. مهم ترین اتفاق این سال غزوه خیبر است. در این غزوه رسول خدا (صلى الله عليه و آله و سلم) خطر یهودیان را برای همیشه از بین برد. از دیگر اتفاقات این سال بازگشت مهاجران حبشه به مدینه است.

سال هشتم هجری

در این سال یکی از مهم ترین اتفاقات تاریخ اسلام افتاد و آن فتح مکه به دست مسلمانان بود. از جمله اتفاقات دیگر این سال می توان به سریه موته در کنار تعداد بسیار زیاد سریه های سال هشتم هجری اشاره کرد. که اولین رویارویی سپاه اسلام با رمیان بود و در آن سه تن از سرداران اسلام و اصحاب پیامبر یعنی پسر عموی ایشان جعفر بن ابی طالب (جعفر طیّار)، پسرخوانده ایشان زید بن حارثه و عبدالله بن رواحه به شهادت رسیدند.غزوه های مهم دیگری که در این سال اتفاق افتاد، یکی غزوه طائف و دیگری غزوه حنین که میدانی دیگر برای آزمایش یاران راستین رسول خدا (صلى الله عليه و آله و سلم) بود و نبردی بود بین مسلمانان و مشرکان قبیله هوازن و ثقیف.

فتح مکه

پس از آنکه قریش پیمانی را که در حدیبیه با رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) بسته بود، را شکست، رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) به همراهی ده هزار نفر از مسلمانان از مدینه عازم مکه شدند. حرکت سپاه به صورت مخفیانه بود و تنها زمانی قریشیان از سپاه رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) آگاه شدند که آتش های افروخته شده در اردوی سپاه اسلام را مشاهده نمودند. ابوسفیان که دید نمی توان در برابر سپاه اسلام مقاومت کند، بالاجبار اسلام آورد و از رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) امان خواست. رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) به مردم مکه اعلام کردند تا هرکه در خانه خود بماند، یا به خانه ابوسفیان برود و یا در مسجد الاحرام باشد در امان است مگر چند نفر که رسول خدا امان را از آنها برداشت. هنگامی که سپاه اسلام وارد مکه شد، رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) به همراه حضرت علی (علیه السلام) وارد کعبه شدند آنجا را از بت ها پاک کردند.

سال نهم هجری

پس از آنکه در سال هشتم هجری قریشیان تسلیم مسلمانان شدند، دیگر قبایل عرب نیز دیگر در خود توان ایستادگی در برابر رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) را نمی دیدند، به همین دلیل همگی تسلیم اسلام شدند. پیمانی را که سران این قبایل با رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) می بستند را وفد می گویند. در این سال همچنین آخرین غزوه رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) یعنی غزوه تبوک در این سال اتفاق افتاد. در این غزوه بسیاری از چهره های منافقان، پرده از چهره خود برداشتند. هم چنین در این غزوه عده ای قصد ترور رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) را در عقبه داشتند که در کار خود ناموفق بودند، این افراد به اصحاب عقبه معروف اند. در این سال همجون سال های قبل سریه های بسیاری اتفاق افتاد که بیشتر آنها در جهت تخریب بتخانه ها بوده است. ابلاغ سوره برائت نیز در این سال اتفاق افتاده است.

سال دهم هجرت

در این سال بود که رسول خدا (صلى الله عليه و آله و سلم)، حضرت علی (علیه السلام) را به یمن فرستادند تا مردم آنجا را به اسلام دعوت کنند و ایشان در سفر خود به یمن موفق شدند تا قبایل بسیاری از یمنیان را مسلمان کنند. همجنین در اواخر این سال مدعیان دروغین شروع به مبارزه با مسلمانان کردند. ولی به جرأت می توان گفت که مهم ترین اتفاق در تاریخ اسلام، اعلام خلافت امیرالمؤمنین علی بن ابی طالب (علیه السلام) در روز غدیر است.

حجه الوداع و نصب خلیفه در واقعه غدیر خم

شيخ كلينى روايت كرده كه: حضرت رسول (صلى الله عليه و آله و سلم) بعد از هجرت، ده سال در مدينه ماند و حج به جا نياورد تا آن كه در سال دهم خداوند عالميان اين آيه را فرستاد كه: «و اذّن فى النّاس بالحجّ يأتوك رجالا و على كلّ ضامر يأتين من كلّ فجّ عميق، ليشهدوا منافع لهم»؛ و در ميان مردم براى اداى حج بانگ برآور تا پياده و سوار بر هر شتر لاغرى كه از هر راه دورى مى آيند به سوى تو روى آورند.[۴۹]

وقتی حضرت رسول صلى الله عليه و آله و سلم از اعمال حجة الوداع فارغ شد متوجه مدينه شد و حضرت اميرالمؤمنين عليه السلام و ساير مسلمانان در خدمت آن حضرت بودند و چون به غدیر خم رسيدند. حق تعالى اين آيه را فرستاد: «يا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ ما أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ».

يعنى: «اى پيغمبر بزرگوار! برسان به مردم آن چه فرستاده شده است بسوى تو از جانب پروردگار تو» در باب نص بر امامت على بن ابى طالب و خليفه نمودن او در ميان امت خود؛ پس فرمود: «وَ إِنْ لَمْ تَفْعَلْ فَما بَلَّغْتَ رِسالَتَهُ وَ اللَّهُ يَعْصِمُكَ مِنَ النَّاسِ»؛ پس اگر نكنى رسالت خدا را نرسانده ای و خدا تو را نگاه مى دارد از شر مردم.

رسول اکرم صلی الله علیه و آله در آنجا خطبه معروف غدیرخم را قرائت فرمودند و حضرت علی علیه السلام را به جانشینی خود معرفی کردند. سپس همه بر گرد رسول خدا صلى الله عليه و اله و سلم و اميرالمؤمنين عليه السلام جمع شدند و با آن حضرت مصافحه كردند و بيعت نمودند.

سال یازدهم هجرت

در اواخر صفر این سال رسول خدا (صلى الله عليه و آله و سلم) به شهادت رسیدند و در سقیفه بنی ساعده خلافت را از حضرت علی (علیه السلام) غضب کردند.

معجزات پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله

برای پیامبر اسلام به جز قرآن کریم معجزات بسیار دیگری نقل شده است. ابن شهر آشوب می گوید : ذکر شده که برای آن حضرت 4440 معجزه است که از آنها 3 هزار معجزه ذکر شده است. و این معجزات چهار نوع است : معجزات قبل از ولادت آن حضرت، معجزات پس از ولادت، معجزات پس از بعثت آن حضرت و معجزات پس از وفات آن حضرت.[۵۰]

در کتاب حیوة القلوب نوشته علامه مجلسی تعداد از این معجزات در قالب نقل روایت بیان شده است.[۵۱]


از مشهورترین معجزات آن حضرت شق القمر و رد الشمس را می توان نام برد.[۵۲]

فضائل پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله مطابق با قرآن

سنت پیامبر اکرم (ص)

سنت پیامبر اکرم که عبارت است از قول (سخن)، فعل (رفتار) و تقرير آن حضرت در کنار قرآن يكى از منابع مهم، تفکر مذهبی اسلام در تمام مذاهب آن است. بنابراين هرگاه حديثى معتبر از پيامبر نقل شود و بدان عمل می‌شود و اين كار را عمل به سنت می‌گويند. شيعه با تأسى به حدیث ثقلین که یکی از موارد سنت آن حضرت است قول و فعل و تقرير معصومان را نيز همچون سنت آن حضرت حجت می داند.[۶۳]

پیامبر اکرم (ص) در روایات

در احاديث معتبر از حضرت امام صادق عليه السلام منقول است كه: رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم به روش بندگان طعام مى خورد بى خوان و به روش بندگان مى نشست يعنى دو زانو و بر زمين مى خوابيد بى فراش و مى دانست كه او بنده است. در حديث ديگر فرمود كه: بهترين نان خورش ها نزد آن حضرت سركه و زيت بود.[۶۴]

شئون پیامبر صلی الله علیه و آله

شهید مطهری ره بر اساس قرآن کریم سه مقام برای پیامبر اکرم صلی اله علیه و اله بر می شمارد که از طرف خداوند به آن حضرت داده شده است و از ناحیه آن حضرت به ائمه علیهم السلام که خلفای آن حضرتند می رسد:

1-مقام پیغمبری یا رسالت: مقام ابلاغ احكام الهی؛ یعنی از طرف خداوند احكام و معارف الهی به او وحی می شد و او مأمور بود كه آنچه را كه به او ابلاغ می شد، آنچه را كه به او وحی می شد به دیگران اعلان بكند. از این نظر، او رسول و پیغمبر بود كه در آیه ای می فرماید: ما عَلَی اَلرَّسُولِ إِلاَّ اَلْبَلاغُ[۶۹] بر یك نفر فرستاده، نیست جز رساندن به مردم.

2- مقام قضاوت: آیه: فَلا وَ رَبِّكَ لا یُؤْمِنُونَ حَتّی یُحَكِّمُوكَ فِیما شَجَرَ بَیْنَهُمْ ثُمَّ لا یَجِدُوا فِی أَنْفُسِهِمْ حَرَجاً مِمّا قَضَیْتَ وَ یُسَلِّمُوا تَسْلِیماً[۷۰] مربوط به مقام قضاوت رسول اكرم است نه مقام پیامبری او. معنای آیه این است كه مردم باید در مقابل قضاوت تو تسلیم بشوند.

3- مقام حکومت: آیه ی قرآن: یا أَیُّهَا اَلَّذِینَ آمَنُوا أَطِیعُوا اَللّهَ وَ أَطِیعُوا اَلرَّسُولَ وَ أُولِی اَلْأَمْرِ مِنْكُم[۷۱]؛ ای کسانی که ایمان آورده اید خدا را اطاعت كنید و پیغمبر و اولی الامر از خودتان را اطاعت كنید.[۷۲]

پانویس

  1.  

·  ختم نبوت: قرآن کریم، 33 احزاب، ٤٠:«ما کان محمد أبا أحد من رجالکم و لکن رسول الله و خاتم النبین...»: «محمد پدر هیچ یک از مردان شما نیست، و لیکن فرستاده ى خدا و پایان بخش پیامبران است...”.
برترین انبیاء:قرآن کریم، 4 نساء، ٤٠:«فَكَيْفَ إِذَا جِئْنَا مِنْ كُلِّ أُمَّةٍ بِشَهِيدٍ وَجِئْنَا بِكَ عَلَى هَؤُلاءِ شَهِيدًا»: «پس چگونه است [حالشان‌] آن گاه كه از هر امّتى گواهى آوريم، و نیز تو را بر آنان گواه آوريم؟»
مناظره پيرامون افضليت پيامبر اسلام
برتری رسول خدا (ص) بر همه پیامبران

·  ·  بحارالانوار15/105

·  ·  تاريخ‌ الطبري/ترجمه، ج‌3، ص:796

·  ·  قرآن، 96 ضحی «أَ لَمْ يَجِدْكَ يَتيماً فَآوی»:مگر چنین نبود که تو را يتيمت يافت و در پناه خويش جاى داد؟

·  ·  دلائل‌ النبوة، ج‌2، ص:27

·  ·  از طايفه بنى سعد بن بكر بن هوازن‌ تاريخ ‌يعقوبى/ترجمه، ج‌1، ص:362

·  ·  بحارالانوار، ج85، ص117 مذاهب اسلامی_ پرسش و پاسخ پرسش و پاسخ در محضر علامه طباطبائی (ره)، ص96ـ97 پاسخ به پرسشهای مذهبی، ناصر مکارم شیرازی و جعفر سبحانی، ص 110

·  ·  امالی صدوق / ترجمه کمره ای، ص 285-287

·  ·  معجزات مقارن ولادت پیامبر

·  ·  دلائل‌ النبوة، ج‌2، ص:27

·  ·  رسول خدا از بيست سال گذشته بود كه در حلف الفضول شركت كرد و پس از آنكه خدايش برسالت فرستاد گفت: حضرت فى دار عبد الله بن جدعان حلفا ما يسرنى به حمر النعم و لو دعيت اليه لاجبت، " در خانه عبد الله پسر جدعان در پيمانى شركت نمودم كه شادمان نيستم تا بجاى آن شتران سرخ‌ مو داشته باشم (در آن روزگار از شتران بسیار گران بها شتر سرخ موی بود) و اگر ديگر بار بچنان پيمانى دعوت می ‌شدم می ‌پذيرفتم." تاريخ ‌يعقوبى/ترجمه، ج‌1، ص:371

·  ·  تاريخ ‌يعقوبى/ترجمه، ج‌1، ص:375
تاريخ ‌الطبري/ترجمه، ج‌3، ص:833
سن پیامبر صلی الله علیه و آله و خدیجه در هنگام ازدواج

·  ·  آيين پيامبر صلی الله علیه و آله پيش از بعثت

·  ·  رجوع شود بهمبعث حضرت محمد صلی الله علیه و آله

·  ·  رجوع شود به اعجاز قرآن

·  ·  شهیدی، تاریخ تحلیلی اسلام، ص ۴۱.

·  ·  جعفر سبحانی، فروغ ابدیت ص 142

·  ·  محمدابراهیم آیتی، تاریخ پیامبر اسلام، ص105-118

·  ·  سیره رسول خدا (ص)، 328-331

·  ·  السیرة النبویه، ابن هشام، ج1 ص 317

·  ·  السیرة النبویه، ابن هشام، جلد 1 ص 320؛ انساب الاشراف، ج 1 ص 198

·  ·  السیرة النبویه، ابن هشام، جلد 1 ص 320؛ انساب الاشراف، ج 1 ص 197؛ السیرة النبویه، ذهبی ص 219

·  ·  ترجمه طبقات الکبری ج 1 ص 190؛ ترجمه دلائل النبوة، بیهقی، ج2ص47

·  ·  سیره رسول خدا، رسول جعفریان، ص 345

·  ·  عیون الاثر، ج 1 ص 209؛ سیره حلبی ج 2 ص 212

·  ·  زندگانی محمد، ابن هشام ج 1 ص 207-210؛ ترجمه تاریخ یعقوبی، ج1 ص 385-388؛ سبل الهدی و الرشاد، ج 2 ص 519-524

·  ·  دلائل النبوه، ج 2 ص 311-312

·  ·  السیرة النبویه، ابن هشام، ج1ص350-351؛ تاریخ طبری ج2 ص 335-336؛ سبل الهدی و الرشاد، ج2ص502

·  ·  بنا به نقلی سی و پنج روز و یا بیست و پنج روز و یا پنج و یا سه روز بعد از وفات ابوطالب، حضرت خدیجه کبری، از دنیا رفتند.

·  ·  امتاع الاسماع، ص27؛ اسدالغابه، ج 5، ص 439؛ الکامل، ج2، ص63؛ طبقات الکبری، ج1، ص 211

·  ·  به نقل ابن اسحاق به تنهایی

·  ·  اسدالغابه، ج3، ص 389-390؛ سیرة النبی، ج 2، ص 28-31؛ الطبقات الکبری، ج 1، ص 212؛ ترجمه تاریخ یعقوبی، ج 2 ص 394-395

·  ·  السیرة النبویه، ابن هشام، ج2، ص428-429؛ تاریخ طبری، ج2، ص 354؛ طبقات الکبری، ج1، ص219

·  ·  السیرة النبویه، ابن هشام، ج2، ص442-443

·  ·  زندگانى‌ محمد(ص)/ترجمه سیره ابن هشام، ج‌1، ص304

·  ·  السیرة النبویة، ابن هشام، ج2، ص 483؛ انساب الاشراف، ج1، ص260

·  ·  السیرة النبویه، ابن هشام، ج2، ص 483؛ طبقات الکبری، ج1، ص 228

·  ·  السیرة الحلبیه، ج2، ص486

·  ·  السیرة النبویه، ابن هشام، ج2؛ انساب الاشراف، ج1، ص 263

·  ·  البدء و التاریخ، ج4، ص 175

·  ·  بحارالنوار، ج19، ص65

·  ·  السیرة النبویه، ابن هشام، ج2، ص 495

·  ·  انساب الاشراف، ج1، ص 267-268؛ طبقات، ج 1، ص 236

·  ·  بعضی گویند با اسعد بن زراره؛ دلائل النبوه، بیهقی، ج2، ص538

·  ·  المستدک، ج3، ص14؛ المعجم الکبیر، ج24، ص 137

·  ·  سیرة النبی، ج2، ص 119-123

·  ·  سبل الهدی و الرشاد، ج3، ص 538

·  ·  بقره، آیه 144

·  ·  سوره حج آیه 22.

·  ·  ابن شهر آشوب مازندرانى، محمد بن على‌، مناقب آل أبي طالب عليهم السلام، ج1، ص 144

·  ·  حيوة القلوب، ج‌3، ص429-667

·  ·  برای تفصیل در این مورد رجوع شود به معجزات پیامبر (ص)، ویکی شیعه

·  ·  انبیاء/107

·  ·  سوره آل عمران، آیه 81.

·  ·  سوره تحريم آیه 9.

·  ·  سوره مائده آیه 41.

·  ·  سوره آل عمران آیه 144.

·  ·  سوره محمد آیه 29.

·  ·  سوره احزاب آیه 40.

·  ·  سوره طه آیه 25.

·  ·  سوره انشراح آیه 1.

·  ·  ناسخ التواریخ، ج 4، ص 1810.

·  ·  رجوع شود به کتاب شیعه در اسلام، علامه طباطبائی، بخش دوم:«تفکر مذهبی شیعه»

·  ·  سنن النبی، علامه طباطبائی.

·  ·  حكم النبي الأعظم صلى الله عليه و آله و سلم (محمدى رى شهرى)، ج2، ص264.

·  ·  بحارالأنوار (علامه مجلسى)، ج34، ص240.

·  ·  بحارالأنوار (علامه مجلسى)، ج66، ص311.

·  ·  بحارالأنوار (علامه مجلسى)، ج18، ص219.

·  ·  سوره مائده، آیه 99

·  ·  سوره نساء، آیه65

·  ·  سوره نساء، آیه59

  1. ·  تعلیم و تربیت در اسلام، مرتضی مطهری، در دسترس در سایت شهید مطهری، بازیابی: 27آبان 1392

منابع

منبع:http://wiki.ahlolbait.com

دیدگاه

*