اگرچه می توان گفت تمام کلمات معصومین علیهم السلام کمک به ارتقای روحی روانی انسان هاست چند موردی را که شاید به ذهن ما نزدیکتر برسد به عنوان نمونه ذکر می کنید. پیامبر اکرم حضرت محمد صلی الله علیه و آله فرموده اند:

بِمَوتِ النَّفسِ تَكونُ حَياةُ القَلبِ وَبِحَياةِ القَلبِ البُلوغُ إِلَى الاِستِقامَةِ؛[i]
زير پاگذاشتن هوا و هوس، دل را زنده مى كند و زنده دلى، سبب استقامت است.

حضرت پیامبر گرامی اسلام (ص) در این حدیث شریف به یک موضوع مهم اشاره نموده است که تمام بدبخی بشر ازاین ناحیه است اگر انسان ها درزندگی خود از هوا وهوس دوری کند واگر هوا وهوس را زیر پا بگذارد دیگر در زندگی خود دچار لغزش وطغیان نخواهد شد چون دلش پاک است وزنده، در چنین دل صفا وصمیمیت حاکم است و وقتی انسان چنین شد استقامت وتلاش را درراه رسیدن به کمال وسعادت وا قعی صرف خواهد کرد، نه سعادت خیالی که ازراه هواوهوس به دست می آید. یکی دیگر از چیز های که انسان را بدبخت می کند طمع است واین کار باعث می شود که انسان های دیگر او رها کند واو را دوست نداشته باشد.

مردى نزد پیامبر اكرم صلى الله علیه و آله آمد و از حضرت سؤالاتى كرد از جمله پرسید: چه كنم تا مردم مرا دوست بدارند؟،حضرت فرمود: به مردم نیكى كن و چشم به داشته آنها نداشته باش و به آن طمع مكن تا تو را دوست بدارند.

یک راه آسان برای جلب دوستی

وَالّذى نَفسى بِيَدِهِ لاتَدخُلُوا الجَنَّةَ حَتّى تُؤمِنوا وَ لا تُؤمِنوا حَتّى تَحابّوا أولا أدُلُّـكُم عَلى شَئىٍ اِذا فَعَلتُموهُ تَحابَبتُم؟ اَفشُوا السَّلامَ بَينَـكُم؛[ii]

به خدايى كه جانم در اختيار اوست، وارد بهشت نمى‏شويد مگر مؤمن شويد و مؤمن نمى‏شويد، مگر اين‏كه يكديگر را دوست بداريد. آيا مى‏خواهيد شما را به چيزى راهنمايى كنم كه با انجام آن، يكديگر را دوست بداريد؟ سلام كردن بين يكديگر را رواج دهيد.

حضرت پیامبر گرامی اسلام در این حدیث شریف به یک موضوع بسیار مهم اجتماعی اشاره می کند که کارکرد خلی خوب درجامعه دارد . ازجمله: تحکیم روابط اجتماعی ، ثبات وامنیت اجتماعی ،بهبود رفتار اجتماعی، تنطیم روابط اجتماعی ودر یک کلام اعتماد که سرمایه ی انسان در زندگی اجتماعی است بوسیله همین دستور اسلامی به وجود می آید .به خاطر همین است که  اسلام رویی سلام کردن تاکید فراوان نموده است چون سلام اعتماد می آورد ووقت اعتماد در بین انسان ها به وجود آمد انسان ها یکدیگر را دوست می دارد ووقت اسان ها با هم دوست شدن دیگر برحقوق هم دیگر احترام می گذارن وتجاوز به حریم دیگران نمی کنند ووقت بشر چنین شد جامعه جامعه ی فاضله خواهد شد در چنین جامعه ی کرامت اسانی حاکم خواهد شد ودر این جامعه است استعداد هایی انسان شکوفا می شود وانسان به سعادت واقعی خواهد رسید به امید انروز که چنین جامعه تحقق پیدا کند انشاءالله.

 اثر نماز شب در اخلاق

امام صادق عليه السلام:

صَلاةُ اللَّيْلِ تُحَسِّنُ الْوَجْهَ وَ تُحَسِّنُ الْخُلْقَ وَ تُطَيِّبُ الرِّيحَ وَ تَدُرُّ الرِّزْقَ وَ تَقْضِى الدَّيْنَ وَ تَذْهَبُ بِالْهَمِّ وَ تَجْلُو الْبَصَرَ؛[iii]

نماز شب، انسان را خوش سيما، خوش اخلاق و خوشبو مى كند و روزى را زياد

 و قرض را ادا مى نمايد و غم و اندوه را از بين مى برد و چشم را نورانى مى كند.

در این حدیث شریف امام صادق (ع) یکی از راههای رسیدن به اخلاق اسلامی را

مطرح نموده است براستی که چنین است که انسان برای رسیدن برای هرهدف ورسیدن برای کمال وسعادت ازجمله اخلاق نیکو وحسن این راه را که نماز شب باشد باید طی کرد چون تا باطن انسان پاک نشود وروح انسان پاک وپاکیزه نشود نمی تواند صفات خوب را در جامعه از خود بروز وظهور دهد

بداخلاقی و ناتوانی

پيامبر صلى الله عليه و آله: مَن ساءَ خُلقُهُ عَذَّبَ نَفسَهُ وَ مَن كَبُرَ هَمُّهُ سَقُمَ بَدَنُهُ؛[iv]

هر كس بد اخلاق باشد، خودش را عذاب مى دهد و هر كس غم و غصه اش زياد شود، تنش رنجور مى گردد.

واين حديث شريف به نکته اي بسيار مهمي تربيتي  اجنماعي اشاره مي کند وآن نکته اي تربيتي اين است که انسان بد اخلاق نه تنها انسان هاي ديگر راآزار واذيت مي کند وان ها را مورد شکنجه اي روحي وجسمي قرار مي دهد بلکه خودش بيشتر از ديگران عذاب مي بيند ودايم شکنجه اي روحي مي شود وهرگز از زندگي خود لذت نمي برد ونخواهد برد وتجربه هم اين را نشان داده است چنين انسان ها در زندگي خود سر درگمند وهمه افراد از او نفرت دارند هم در محيط خانه وهم درجامعه کسي به توجه ندارند به نحوي مي توان گفت انساني منزوي وطرد شده اي خانواده وجامعه است.

پی نوشتها

 

[i]- مستدرك الوسايل، ج11، ص226، ح 12813

[ii]- مشكاة الانوار، ص157

[iii] - ثواب الأعمال، ص 42

[iv] - نهج الفصاحه، ح 3002

دیدگاه

*